Khi dùng ChatGPT hoặc công cụ AI tạo sinh trong bài học thuật, hãy nêu rõ bạn đã dùng công cụ để làm gì, kiểm tra lại thông tin và tuân thủ quy định của học phần hoặc đơn vị xuất bản. Đừng xem câu trả lời của AI là nguồn học thuật thay cho tài liệu gốc.

Cập nhật về mẫu trích dẫn

Ảnh minh họa bên dưới dùng mẫu có số phiên bản theo ngày từng phổ biến năm 2025. APA đã cập nhật hướng dẫn vào tháng 9/2025: có thể trích dẫn một cuộc trò chuyện cụ thể hoặc công cụ nói chung; mẫu tài liệu tham khảo hiện hành không yêu cầu ghi số phiên bản theo ngày như ảnh cũ. Hãy đối chiếu hướng dẫn APA mới nhất trước khi nộp bài.

Infographic UFM về các thành phần của tài liệu tham khảo ChatGPT theo mẫu cũ
Ảnh tư liệu về mẫu trích dẫn cũ; áp dụng hướng dẫn cập nhật trong bài này.

1. Minh bạch cách sử dụng AI

Trong phần phương pháp, lời ghi nhận hoặc vị trí phù hợp, mô tả công cụ, mục đích sử dụng, phần nội dung đã được AI hỗ trợ và cách bạn kiểm chứng. Nếu trích hoặc diễn giải một phản hồi, ghi lại prompt và nội dung liên quan; với phản hồi dài, lưu cuộc trò chuyện hoặc đưa bản chép vào phụ lục theo yêu cầu của giảng viên. Không chia sẻ dữ liệu cá nhân hay tài liệu mật qua liên kết công khai.

2. Trích dẫn cuộc trò chuyện cụ thể

Khi sử dụng nội dung của một cuộc trò chuyện có thể chia sẻ, ghi tác giả là tổ chức cung cấp công cụ, ngày tạo, tiêu đề cuộc trò chuyện, mô tả [Generative AI chat], tên công cụ và liên kết chia sẻ trực tiếp. Trích dẫn trong bài theo dạng (OpenAI, năm) hoặc OpenAI (năm). Liên kết phải dẫn tới đúng cuộc trò chuyện được sử dụng, không chỉ tới trang chủ.

Mẫu để điền: OpenAI. (Năm, tháng ngày). Tên cuộc trò chuyện [Generative AI chat]. ChatGPT. Liên kết chia sẻ cuộc trò chuyện.

3. Khi chỉ cần dẫn công cụ nói chung

Nếu đang mô tả công cụ hoặc không phù hợp để dẫn một cuộc trò chuyện cụ thể, có thể dùng mẫu tổng quát: OpenAI. (2025). ChatGPT [Large language model]. https://chatgpt.com/ Mốc năm trong mẫu chỉ là ví dụ; hãy thay bằng năm phù hợp với lần sử dụng thực tế. Với công cụ khác như Gemini hay DeepSeek, thay tên tổ chức, công cụ và liên kết tương ứng.

4. Kiểm chứng và trách nhiệm

  • Đối chiếu mọi số liệu, trích dẫn và luận điểm với nguồn gốc đáng tin cậy; AI có thể tạo ra thông tin hoặc tài liệu tham khảo không có thật.
  • Đọc và trích dẫn tài liệu gốc khi sử dụng phát hiện của tác giả khác.
  • Kiểm tra quy định của giảng viên, UFM và tạp chí trước khi nộp bài; người viết chịu trách nhiệm cuối cùng về nội dung.

Nguồn tham khảo: APA Style – Citing generative AI in APA Style, Part 1 và chính sách xuất bản của APA.